Paleis Stoclet

Waarom naar het Paleis Stoclet gaan?

Aan de Tervurenlaan, in Woluwe-Sint-Pieter, springt het Paleis Stoclet onmiddellijk in het oog: een asymmetrische toren, een gevel van wit geaderd marmer, bronzen banden die de volumes aflijnen, en een metalen omheining die de tuin van de straat scheidt. Josef Hoffmann ontwierp het tussen 1905 en 1911 voor Adolphe Stoclet, een Belgische bankier met passie voor de kunsten, en vertrouwde de interieurs toe aan de ateliers van de Wiener Werkstätte. UNESCO schreef het in op de werelderfgoedlijst in 2009. Het is een bewoonde privéwoning. Er is geen loket, geen binnenbezoek, geen Google-fiche. Het paleis bewonder je vanaf het trottoir.

Een uitzonderlijke opdracht

Adolphe Stoclet had in Wenen verbleven en de kringen van de Secessie bezocht. Toen hij naar Brussel terugkeerde met een fortuin en de wens te bouwen, koos hij Josef Hoffmann om een complete woning te tekenen: architectuur, meubilair, servies, zilverwerk, textiel. Elk detail moest een geheel vormen. Hoffmann riep de ateliers van de Wiener Werkstätte op. Gustav Klimt realiseerde de beroemde friezen in mozaïek en email voor de eetkamer. Koloman Moser, Fernand Khnopff en Jan Toorop droegen bij aan de decoraties. Het resultaat is een Gesamtkunstwerk, een totaalkunstwerk waarin architectuur, meubilair en decoratieve kunsten een onlosmakelijk geheel vormen.

De marmers komen van over de hele wereld. De gevels zijn bekleed met een wit marmer omkadering met bronzen banden die de strenge geometrie van de volumes benadrukken. De toren, asymmetrisch, is het zichtbare baken vanuit de laan. Die geometrische strengheid onderscheidt het Paleis Stoclet duidelijk van de Belgische art nouveau van Victor Horta: waar Horta de curve en het plantaardige ornament zoekt, legt Hoffmann de rechte lijn en het heldere plan op.

Wat je ziet vanuit de straat

De hoofdgevel kijkt uit op de Tervurenlaan. Vanuit het trottoir trekken verschillende elementen de aandacht.

De toren rijst op links van het hoofdlichaam. Hij is hoger dan de rest van het gebouw en bekroond door een afgeplatte koepel, geflankeerd door twee bronzen sculpturen. De bronzen banden lopen horizontaal over de volledige gevel en definiëren elk marmervlak. Het witte marmer, licht geaderd, geeft het geheel een bijna minerale helderheid. De omheining, in gesmeed metaal met geometrische motieven, scheidt de privétuin van de openbare laan. Die tuin is niet toegankelijk.

Tien tot vijftien minuten op het trottoir volstaan om de gevel in detail te bekijken. Er is geen zaal te doorlopen, geen collectie te zien. Je belt niet aan, je zoekt geen ingang.

Een bezoek aan de Tervurenlaan plannen

Geen reservatie nodig en geen ticket. Het ochtendlicht of het licht van het late namiddaguur doet de witheid van het marmer beter uitkomen. Je kunt er op elk uur van de dag langsgaan.

Voor je verplaatsing met het openbaar vervoer: metro Montgomery, lijnen 1 en 5, daarna tram 44 richting Tervueren. De halte bevindt zich aan de Tervurenlaan in Woluwe-Sint-Pieter. Let op dat je de halte niet mist: het depot van het Trammuseum ligt verder oostwaarts op dezelfde laan, en het Woluwépark ligt nog verder. Beide plekken zijn de moeite waard, maar zijn afzonderlijk van het paleis.

Het paleis combineert niet met een binnenbezoek. Het combineert met een wandeling langs de laan, richting het park of het Trammuseum.

Rondom het Paleis Stoclet

Het Hôtel Tassel is een van de eerste art-nouveauwoningen gesigneerd door Victor Horta, in de Paul-Émile Jansonstraat in Elsene. Zijn gebogen gevel, plantaardige smeedijzerwerken en volumes in blauwe steen bieden een treffend contrast met de strenge geometrie van het Paleis Stoclet. Ook hij staat ingeschreven op de UNESCO-werelderfgoedlijst.

Het Hortamuseum bezet de twee woningen die Victor Horta zichzelf liet bouwen in de Amerikaansestraat in Sint-Gillis. Het is open voor het publiek met vaste uurrooster. Het is een van de zeldzame plekken in Brussel waar je naar binnen kunt om van binnenuit te zien wat de art nouveau voor zijn auteur betekende.

Veelgestelde vragen

Kun je het interieur van het Paleis Stoclet bezoeken?

Nee. Het paleis is een bewoonde privéwoning. Er bestaat geen ticket, geen uurrooster en geen rondleiding. De gevel en de toren bewonder je vanaf het trottoir van de Tervurenlaan.

Wie ontwierp het Paleis Stoclet en wanneer?

Josef Hoffmann, een Weens architect van de Secessionbeweging, tekende het voor bankier Adolphe Stoclet tussen 1905 en 1911. De interieurs werden gerealiseerd met de kunstenaars van de Wiener Werkstätte, onder wie Gustav Klimt.

Waarom staat het Paleis Stoclet op de UNESCO-werelderfgoedlijst?

UNESCO schreef het in 2009 in als meesterwerk van de Weense art nouveau, omwille van de totale integratie van architectuur, meubilair en decoratieve kunsten in een coherent geheel, een zogenaamd Gesamtkunstwerk.

Hoe kom je naar het Paleis Stoclet met het openbaar vervoer?

Metro Montgomery (lijnen 1 en 5), daarna tram 44 richting Tervueren. Stap af aan de halte aan de Tervurenlaan in Woluwe-Sint-Pieter. Let op dat je de halte niet mist: het depot van het Trammuseum ligt verder oostwaarts op dezelfde laan.

Is het Paleis Stoclet een woning van Victor Horta?

Nee. Het is het werk van Josef Hoffmann, een Weens architect. Victor Horta is een andere Brusselse architect, van wie verschillende woningen te bezoeken zijn in Brussel, zoals het Hôtel Tassel of het Hortamuseum.

De BruDisc-gids verkennen →